De verwerking van vlas tot bruikbaar product is een langdurig en moeilijk proces. Het gewas, tot na de Tweede Wereldoorlog met de hand geplukt, kent de volgende bewerkingen: repelen, roten, braken of beuken, zwingelen en hekelen.

Repelen

Bij het repelen wordt het vlas ontdaan van de zaadbol. Het zaad, eenmaal ontdaan van het kaf, wordt gezeefd en geschoond. De beste kwaliteit wordt vervolgens als zaaigoed gebruikt. Het overige zaad verwerkt de olieslager tot lijnolie. Dit wordt gebruikt als grondstof voor verf, drukinkt, vernis, zeep, voedings- en geneesmiddelen.

Roten

Het roten zorgt ervoor dat de vezels in het vlas loskomen van de houtachtige bestanddelen in de plant. Dit gebeurt onder invloed van water, en kan naar gelang de gekozen methode enkele weken tot enkele uren in beslag nemen. Van het dauwroten, waarbij vlas langdurig op het land ligt uitgespreid, tot roten in koud water. Van warm water, waarbij het proces nog maar 2 of 3 dagen in beslag neemt, tot het chemisch roten, waar het in 4 tot 6 uur wordt gedaan.

Van braken tot en met hekelen

Na het roten wordt het vlas gedroogd tot het goed bros is. Daarna wordt het vlas bij het braken met een beukhamer, of later een machine, gebroken (zie foto hierboven). De meeste houtachtige delen vallen nu af.
Om echter ook de laatste harde houtachtige restanten van de resterende vezels te scheiden, volgt nog het zwingelen. Met de hand en later met een handmolen wordt het vlas eerst met een grove houten spaan (foto hieronder) en vervolgens met fijne spaan behandeld. Dit laatste levert enorm veel stof op.

Elk van deze processen kent het nodige afval. Niets daarvan wordt echter verspild: het kaf van het zaad dient als veevoer, het afval van het zwingelen (de scheven) dient vaak nog als brandstof voor de oven van de bakker.

Het vlas wordt in knotten gedraaid en in zogenaamde stenen (2,82 kilogram) afgewogen. Alvorens begonnen kan worden met het spinnen van het vlaslint moet het eerst nog worden gehekeld. De topeinden van de bundels vlas worden over de hekel of vlaskam gehaald, zodat ze glad en glanzend worden.