Oude muurschilderingen het behouden waard

Gevelornamenten zijn er in allerlei vormen en materialen. Zo ook geschilderde reclame voor producten die in het pand ooit te verkrijgen zijn geweest. Een mooi voorbeeld van een dergelijke muurreclame is te vinden in Dreischor op Schouwen-Duiveland.

Opvallend

Binnen de historische dorpskern van Dreischor heeft het winkelpand van Van Dixhoorn sinds enkele jaren extra veel bekijks. Ook de nietsvermoedende wandelaar kan niet om de groot aangebrachte schildering heen. Al ruim honderd jaar prijkt de kleurrijke margarinereclame voor het merk ‘Solo’ op de voorgevel van het monumentale pand aan de Zuidstraat 12. Intussen is dit merk al sinds jaar en dag niet meer in Nederland verkrijgbaar. Toch is de gevelreclame nooit verwijderd of overgeschilderd. En dit gegeven is de redding gebleken voor dit bijzondere stukje erfgoed.

Waarde

De kleuren van de schildering zijn in de loop van de tijd wel vervaagd. Ook zijn niet alle letters meer leesbaar. Toch blijft de reclame wel als zodanig herkenbaar. Uiteindelijk is het de Stichting Beschermd Erfgoed Schouwen-Duiveland die enkele jaren geleden de cultuurhistorische waarde van de muurschildering onder de aandacht brengt. Na goedkeuring door de gemeente Schouwen-Duiveland kan in 2005 met het restauratieproject begonnen worden.

Pronkstuk

In de praktijk blijkt restauratie nog geen eenvoudige zaak. Een gedeelte van de tekst is volledig verdwenen. Ook het toegepaste kleurgebruik zorgt voor de nodige hoofdbrekens. Bovendien mag de eenmaal gerestaureerde gevelreclame niet te nieuw ogen.
Gedegen speurwerk in het verleden en vakkundig onderzoek en restauratiewerk ter plaatse worden echter beloond. In juni 2007 kan de herstelde muurschildering met trots aan het toegestroomde publiek getoond worden. De 'Solo-reclame' is ook nu nog steeds het pronkstuk van de provincie wat betreft gerestaureerde muurschilderingen.

Onopgemerkt

Natuurlijk zijn er in Zeeland meerdere oude muurschilderingen bewaard gebleven. Ook deze objecten vertellen een verhaal over de lokale geschiedenis van handel en nijverheid, over het leven van alledag. Helaas zijn de meeste schilderingen tot op heden grotendeels onopgemerkt gebleven. Deze kleine monumenten verdienen echter meer aandacht. Een stelselmatige inventarisatie, vergezeld van doeltreffend gemeentelijk beleid, kan dit opmerkelijk stukje erfgoed in de toekomst zeker ten goede komen.

Colofon

Deze tekst is een bewerkte versie van de publicatie van dit onderwerp in Zeeuws Erfgoed (december 2008), nieuwsbrief van de Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland (SCEZ).
Afkorting: WIEZ = Werkgroep Industrieel Erfgoed Zeeland (naar website)

De Stichting Tekens aan de Wand uit Nieuwegein is een stichting die zich speciaal inzet voor historische gevelreclames in Nederland. Meer informatie (via website: historischegevelreclames.nl).

In maart 2012 verschijnt het boek Tekens aan de wand. Geschilderde muurreclames in Nederland van auteurs Peter Nijhof, Koos Havelaar, e.a. (Rotterdam, Trichis Publishing)

Ontvangen reactie

Bij de renovatie van m’n huis aan de Dam in Middelburg in 1997 is bij
het verwijderen van oude verflagen aan de buitengevel op de borstwering begane grond een tekst “sigaren” tevoorschijn gekomen (zie hierboven). De reden is dat dit huis vele tientallen jaren in gebruik geweest is als winkel in “Koloniale waren” en comestibles, waar ook sigaren verkocht werden. De tekst is uiteindelijk weer overgeschilderd.

K. Meertens, 27 januari 2013, Middelburg